Ned. ondertiteling bewerkt door VeHash Marc2008 (2009), The Netherlands Gandhi.1982.720p.BluRay.x264-SiNNERS
Deze film is opgedragen aan...
Motilal Kothari, Earl Mountbatten van Burma...
en Pandit Jawaharlal Nehru...
zonder wie deze film nooit was gemaakt.
Geen mensenleven past in een verhaal.
Je kunt niet elke gebeurtenis en persoon belichten...
die z'n leven mede hebben bepaald.
Men kan slechts in geest getrouw zijn...
en pogen een weg te vinden naar het hart van de man.
New Delhi, India 30 januari 1948 11
Er zijn nu meer mensen dan gisteren.
Hij zal in de tuin gaan bidden. Volg gewoon de andere mensen.
Hij zal in de tuin gaan bidden. Volg gewoon de anderen.
Broeder, Bapu is al laat voor het gebed.
O, God.
Dit is een massaal eerbetoon aan een man die stierf zoals hij leefde.
Een eenvoudig man, zonder geld, zonder bezittingen...
en zonder officiële titel of ambt.
Mahatma Gandhi was geen legerleider of heerser over een groot rijk.
Hij was geen groot wetenschapper of kunstenaar.
Maar hoogwaardigheidsbekleders uit de hele wereld...
betonen hier eer aan deze kleine, bruine man in z'n lendendoek...
die z'n land naar de vrijheid leidde.
Zoals de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Marshall zei:
'Mahatma Gandhi verwoordde het geweten van de mensheid.
Een man die deemoed en de simpele waarheid...
machtiger maakte dan wereldrijken.'
Albert Einstein voegde toe:
'volgende generaties zullen amper geloven dat zo'n man...
ooit werkelijk hier op aarde heeft geleefd.'
Zuid-Afrika 1893 32
Zeg me eens. Denkt u wel eens na over de hel?
Nee, ik ook niet. Maar deze man is een christen...
en hij schrijft hier dat om te geloven...
Pardon, meneer. Hoe lang bent u al in Zuid-Afrika?
Een week. - Hoe komt u aan een kaartje?
Wat moet je in deze wagon, koelie? - Ik heb een kaartje.
Een eersteklaskaartje.
Hoe ben je hieraan gekomen? - Met de post. Ik ben advocaat...
Er zijn geen gekleurde advocaten in Zuid-Afrika. Ga zitten waar je hoort.
Nee. Wacht even, alstublieft. Ziet u wel...
Mohandas K. Gandhi, advocaat.
Ik verdedig de belangen van een Indiaas bedrijf.
Ben je doof? Er zijn geen gekleurde advocaten in Zuid-Afrika.
Ik ben in London beëdigd en sta als advocaat geregistreerd.
Kortom, ik ben advocaat. En aangezien ik in uw ogen 'gekleurd' ben...
is er dus hier tenminste een gekleurde advocaat.
Wat een wijsneus, die kaffer. Weg met hem.
Donder op naar de derde klasse of ik gooi je de trein uit.
Maar ik reis altijd eerste klas.
U bent rijk, waarom pikt u dit? - Ik ben rijk, maar ik ben Indiër.
Daarom reis ik niet eerste klas. - Dit hoort toch bij het Britse rijk?
Als u naar Mr. Khan kijkt, ziet u een geslaagd moslim-zakenman.
Zuid-Afrikanen zien gewoon een Indiër.
En de meeste Indiërs, hindoe net als u...
moeten hier in de mijnen werken of op het land.
Ander werk krijgen ze niet. - Maar dat is onchristelijk.
In dit land mogen Indiërs niet met een christen op het trottoir lopen.
U neemt Mr. Baker als advocaat en u mag niet naast hem lopen?
Jawel, maar dan kan ik de goot in geschopt worden door iemand...
die minder heilig is dan Mr. Baker.
We moeten hiertegen vechten. We zijn allen kinderen Gods.
Allah zij geprezen. En welke troepen wilt u daarbij inzetten?
Ik schrijf brieven naar de pers, hier en in Engeland.
Ik ga naar de rechter. - U vraagt om moeilijkheden.
Wij zijn onderdanen van het Britse rijk.
We hebben een eeuwenoude beschaving.
Waarom kunnen we niet op het trottoir lopen?
Een Indiase advocaat in Zuid-Afrika, wel een aardig idee.
Ik weet zeker dat onze gemeenschap u werk kan bieden.
Ook al veroorzaakt u grote problemen.
Juist als u grote problemen zou veroorzaken.
INDIASE CONGRESPARTIJ van ZUID-AFRIKA
Daar is die Engelse journalist. Ik zei toch dat hij kwam.
U zei ook dat door uw artikel duizend mensen zouden komen.
Sommige hindoes hebben hun vrouw meegenomen.
Ik heb m'n vrouw gevraagd dat te regelen.
Er gaan al mensen weg.
Dames en heren. We hebben u gevraagd hier bijeen te komen...
om ons recht op te eisen als gelijke burgers behandeld te worden.
We zijn niet op strijd uit.
We staan tegenover een sterke macht...
en we kunnen dus alleen vreedzame middelen inzetten.
Maar we zijn vastbesloten dat er recht moet geschieden.
Onze status wordt gesymboliseerd door dit identiteitspasje.
Wij moeten dit bij ons hebben. Blanken niet.
De eerste stap op weg naar gelijkheid...
is het afschaffen van dit onderscheid tussen ons.
Nu?
U schrijft goed, maar u moet leren hoe je met mensen omgaat.
We willen bij niemand angst of haat opwekken.
Maar we vragen u allen, hindoe, moslim en sikh...
ons te helpen de geest van de Britse autoriteiten te verlichten...
met ons verzet tegen dit onrecht.
We verbranden nu de pasjes van dit comité.
Werp uw pas in het vuur... - Vuile hond.
Die pasjes zijn staatseigendom.
De eerste die een pasje verbrandt, wordt gearresteerd.
Neem hem mee.
Boerenpummel.
Goed, wie nog meer? Als je problemen zoekt, kan je die krijgen ook.
Laat me los, laat me los.
Stop daarmee.
De Londense kranten zijn er. De Daily Mail was het ergst.
Die noemt het verbranden van de pasjes door Mr. Gandhi...
de grootste daad sinds de Onafhankelijkheidsverklaring.
Dit keer zijn we beter voorbereid. Mr Gandhi zal merken dat dit zinloos is.
GANDHI DOOR POLITIE MISHANDELD
'Een rechter beaamde dat Mr. Gandhi...
kan procederen wegens mishandeling daar hij noch Mr. Khan verzet bood.'
Ik zei toch hoe de Engelse wet luidt. - En ik hoe Engelse agenten zijn.
We zijn blij dat u weer thuis bent. - Daar ben ik ook blij om. Kom hier.
Voorzichtig, je hoofd.
Morgen vertel ik jullie hoe het in het politieziekenhuis was.
Kom nu.
Net Engelse gentlemen. Ik ben trots op hen.
Het zijn jongens, en Indiërs.
kan je dit verband eraf halen? Ik kan zo moeilijk praten.
Ik heb het.
U moet Gandhi zijn.
Ik had me u groter voorgesteld. - Het spijt me.
Ik ben Charlie Andrews. Ik kom uit India.
Ik heb veel over u gelezen. - Ook goede dingen, hoop ik.
Loopt u een eindje mee?
U bent geestelijke? - Ik wil u steunen in uw werk.
Verbaast u dat? - Niet meer. Eerst wel...
maar als je voor een goede zaak strijdt, komt van alle kanten hulp.
Zelfs als het gevaarlijk is.
Kijk nou toch. Een blanke herder met een bruine pummel.
Misschien kunnen we beter...
'Slaat iemand u op uw wang, keer hem ook de ander toe.'
Dat is figuurlijk bedoeld. - Daar ben ik niet zo zeker van.
Ik geloof dat Hij bedoelt dat je moed moet tonen.
Je incasseert klappen en slaat niet terug, maar je zwicht ook niet.
Dat roept iets in een mens op...
waardoor z'n haat afneemt en z'n respect toeneemt.
Ik geloof dat Christus daarop doelde. En het werkt.
Goedemorgen. - Van de stoep af, nikker.
Flikker op, kaffer.
Colin, wat doe je? - Niets.
Kom te voorschijn.
Ik vroeg wat je aan het doen was. - We wilden de buurt schoonvegen.
Je bent al veel te laat voor je werk. Schiet op.
Er is plaats genoeg voor iedereen.
Wat een geluk. - En u bent een man Gods?
Ja, maar ik denk niet dat God m'n persoonlijke problemen oplost.
Je kunt het een commune noemen. Maar alles komt op hetzelfde neer.
Onze Gita, de Koran, jullie Bijbel. Het gaat om simpele dingen.
'Heb uw naaste lief als uzelf.'
Daar zouden wij hindoes veel van kunnen leren.
Zoekt u dat in deze commune? - Ach, we gaan het proberen.
Slecht nieuws, vrees ik. Ze gaan de pasjeswet wijzigen.
Het heeft lang geduurd, maar het moest eerlijk geschieden.
We wilden geen onrecht creëren omdat Mr. Gandhi de wet misbruikt.
Een ogenblikje, meneer.
Neemt u me niet kwalijk.
Ik zou niet te veel tijd verspillen aan de Indiase kwestie.
Dat leeft niet echt in Zuid-Afrika.
Het is wel een actueel onderwerp.
Ik wil ook over de mijnen en de economie hier schrijven...
maar ik zou deze Mr. Gandhi graag willen ontmoeten.
Natuurlijk. Wij westerlingen hebben een zwak voor spirituele Indiërs.
Maar ik wil u waarschuwen. Mr. Gandhi is een sluwe vos.
Hoe wereldvreemd hij ook overkomt.
Maar ik weet zeker dat een echte journalist als u dat doorziet.
Het is geen spiritualisme of nationalisme. We verzetten ons...
tegen het idee dat mensen niet samen kunnen leven.
Kijk daar. Hindoes, moslims, sikhs, joden. Ja, zelfs christenen.
Dit is Mr. Walker van de New York Times.
Zonder een krant kan je een volk niet verenigen.
U behoort tot een belangrijke beroepsgroep.
Wat zou een belangrijke vakman moeten schrijven over uw reactie...
op generaal Smuts' nieuwe wet? - Daar ben ik nog niet helemaal uit.
U zult toch de wet eerbiedigen?
Er zijn onrechtvaardige wetten en onrechtvaardige mensen.
U bent wel met weinigen om het tegen het Britse rijk op te nemen.
Ook al ben je alleen, de waarheid blijft de waarheid.
Herman Kallenbach, onze timmerman en grootste weldoener.
Vince Walker, New York Times. Dit is indrukwekkend.
U noemt dit dus een 'ashram'? - Dat is juist.
Het betekent 'gemeenschap', maar ook 'dorp' of 'wereld'.
U bent een ambitieus man. - Ik hoop van niet.
Ik begrijp dat u ook in de keuken meehelpt en toiletten schoonmaakt.
Ba, we moeten nog een bord voor Mr. Walker's chauffeur neerzetten.
Ik zal het Sora doorgeven.
Ja, zo leer je dat ieders werk even belangrijk is.
Het schoonmaken van de wc lijkt dan veel belangrijker dan de wet.
Eet een hapje mee. U moet iets eten voor u teruggaat.
Kunt u me even excuseren? - Natuurlijk.
Wat is er?
Sora zei dat ik de latrines moest schoonmaken.
Dat klopt. Ieder op z'n beurt.
Het is het werk van onaanraakbaren. - Hier zijn geen onaanraakbaren.
Ik ben je vrouw. - Des te meer reden.
Zoals je wilt.
Anderen volgen je misschien, maar ik kende je al als klein jongetje.
Het gaat niet om mij, het gaat om het principe.
En je doet het graag of helemaal niet.
Dan doe ik het helemaal niet.
Ga dan. Je hoort niet in deze ashram. We willen je hier niet.
Schaam je je niet? Ik ben je vrouw.
Waar moet ik dan heen?
Wat is er toch met me aan de hand?
Je bent menselijk.
Gewoon menselijk.
Het is zwaarder voor mensen die niet eens zo goed als jij willen zijn.
Vergeef me.
Ik moet weer naar die journalist.
En ik moet de latrines schoonmaken.
Ik heet u allen hartelijk welkom.
Dat geldt voor ieder van u. Wij hebben geen geheimen.
Laten we allereerst duidelijk zijn over generaal Smuts' nieuwe wet.
Van elke Indiër wordt de vingerafdruk genomen. Alsof we misdadigers zijn.
Alleen een christelijk huwelijk wordt erkend.
Deze wet maakt onze vrouwen en moeders tot hoeren...
en iedere man hier tot bastaard.
Hij is hier goed in geworden.
En een politieagent...
die het onderkomen van een Indiër passeert...
mag binnengaan en vragen om de pas van elke vrouw die er woont.
Hij hoeft dus niet buiten te blijven staan.
Hij mag binnengaan. - Dat sta ik nimmer toe.
Ik zweer bij Allah dat ik de man dood die m'n huis en vrouw beledigt.
Al moet ik ervoor hangen.
Ik zeg: praten helpt niet.
Dood wat agenten voor ze een Indiase vrouw kunnen onteren.
Dan zullen ze wel twee keer nadenken over zo'n wet.
Ik ben bereid daarvoor te sterven.
Ik prijs zo'n moed. Ikzelf heb zo'n moed nodig...
want ook ik ben bereid voor deze zaak te sterven. Maar, m'n beste vriend...
er is geen zaak waarvoor ik bereid ben te doden.
Wat ze ons ook aandoen, we zullen niemand aanvallen en niemand doden.
Maar onze vingerafdrukken krijgen ze niet.
Ze kunnen ons arresteren, beboeten, onze bezittingen in beslag nemen.
Maar ons zelfrespect kunnen ze ons niet ontnemen.
Hebt u in de gevangenis gezeten? - Ze slaan en folteren ons.
Ik vraag u om te vechten.
Vecht tegen hun toorn, maar wek hun toorn niet op.
Wij zullen geen klap uitdelen.
Maar we ontvangen die klappen wel. En door onze pijn...
zullen ze hun onrechtvaardigheid inzien.
Het zal pijn doen, zoals elk gevecht pijn doet.
Maar we kunnen niet verliezen. Dat is onmogelijk.
Ze kunnen me martelen...
m'n botten breken, ze kunnen me zelfs doden.
Dan hebben ze m'n ontzielde lichaam...
maar niet m'n gehoorzaamheid.
We zijn hindoe en moslim...
We zijn allen kinderen Gods.
Laat ons bij Zijn naam zweren...
dat wat er ook moge komen...
we ons niet aan deze wet zullen onderwerpen.
God behoudt onze goedgunstige Koning
God behoudt onze edele Koning
God behoudt onze Koning
WIJ ZIJN BURGERS VAN HET BRITSE RIJK
Deze contractarbeiders horen nu in de mijn te werken.
Hun kameraden zitten vast. Laat die vrij, dan gaan ze weer aan het werk.
Ik heb u gewaarschuwd. - We hebben elkaar gewaarschuwd.
Dit gaat niet goed.
Rustig, rustig. Stop.
Korte galop. Aanvallen.
We moeten gaan liggen. Iedereen liggen.
Dan worden we niet onder de paarden vertrapt. Liggen.
Volg me.
Verdomme, wat moeten we doen? - Laat ze maar betogen.
We krijgen ze nog wel, als het ons past en op onze manier.
Een wet. - Een koning.
Misschien zijn sommigen van u blij dat Mr. Gandhi gevangen zit.
Maar ik vraag u allen hier in dit huis Gods...
te erkennen dat we getuige zijn van iets nieuws...
iets zo onverwachts en ongewoons...
dat de regering radeloos is.
Mr. Gandhi heeft ons gedwongen onszelf vragen te stellen.
Voor ons christenen zijn die vragen moeilijk te beantwoorden.
Hoe gaan we om met mensen die een onrechtvaardige wet trotseren...
en die niet vechten, maar ook niet gehoorzamen?
Als christenen, of als niet-christenen...
Ze ontzien niemand, zie ik.
Jouw arrestatie was verrassend. De hele gevangenis heeft het erover.
We dachten dat ze te bang zouden zijn voor de Engelse pers.
Wie kunnen ze nu nog het werk laten doen?
Wat is er met de vrouwen gebeurd? - M'n vrouw is gearresteerd.
De regering is onderling verdeeld. - Dat is al een overwinning.
Als we volhouden, zal dit niet de laatste zijn.
Ik heb nog nooit zulke vastberaden mensen gezien.
Je hebt hun een wapen in handen gegeven.
Gandhi. Ik wil Gandhi. Welke pummel is dat?
Ah, Mr. Gandhi.
Ik vond dat we maar eens moesten praten.
Dank je, Daniels.
DUIZENDEN GEVANGEN GEZET IN ZUID-AFRIKA
Wilt u een glaasje sherry? - Nee, dank u.
Thee dan? - Ik heb al in de gevangenis gegeten.
Gaat u even zitten.
Ik heb het besluit genomen het parlement te verzoeken...
de wet in te trekken waar u zo'n aanstoot aan neemt.
Generaal Smuts, als u het vraagt, geven ze daar zeker gehoor aan.
Zo simpel ligt het niet. - Daar was ik al bang voor.
Ik wil dat een koninklijke commissie de nieuwe wet nader bestudeert.
Ik weet zeker dat ze zullen adviseren de wet te herroepen.
Een wijs besluit. - Maar ze kunnen ook adviseren...
de immigratie van Indiërs te beperken of zelfs stop te zetten.
Immigratie is voor ons nooit een twistpunt geweest.
Het zou fout zijn om het nu tot een punt van strijd te maken...
nu onze positie gunstig is.
Ik geef orders alle gevangenen binnen een dag vrij te laten.
Uzelf bent nu per direct vrij man.
Ik neem aan dat we het eens zijn. - Jazeker.
Maar in deze kleren zou ik graag een taxi willen nemen.
Ik ben bang dat ik geen geld heb. - Ik ook niet.
Het spijt me verschrikkelijk.
Daniels. Leen Mr. Gandhi een shilling voor een taxi.
Pardon, generaal? - Waar moet u heen, Gandhi?
Nu dit is geregeld, denk ik erover naar India terug te keren.
Maar voor het moment is een shilling meer dan genoeg.
Dank u.
Dank u, Mr. Daniels, ik kom er zelf wel uit.
Hij geniet ervan. - Hij haat het.
Een generaal maakt nu naam aan het westelijk front.
Niet als militair gouverneur in India. Wat is daar aan de hand?
Die Indiër die in Zuid-Afrika al die heisa maakte. Hij was aan boord.
Daar heb je hem.
Hij is gekleed als een koelie. Hij was toch advocaat?
Mr. Gandhi, weigert u westerse kleding te dragen?
Nee, ik wil me alleen kleden als m'n vrienden in de gevangenis.
Steunt u ons in de oorlog? - Als ik bescherming wil genieten...
moet ik het Britse rijk ook willen verdedigen.
Wat zijn uw plannen in India? - Dat weet ik niet.
Hoe heeft u de schande van gevangenis kunnen verdragen?
Ik verkrijg m'n waardigheid door het volgen van m'n man.
Een paar woorden en dan op naar de beschaafde wereld.
DE CONGRESS PARTIJ VERWELKOMT GANDHI
Ik ben blij weer thuis te zijn...
en ik dank u voor uw warme onthaal.
Ik volg met uw vrouw. Geen zorgen, alles is geregeld.
Wie is die jongeman? - Dat is Nehru.
Slim als z'n vader, knap als z'n moeder en zo charmant als de duivel.
Zwaai even. Hij kan het nog ver schoppen.
Toen ik je voor het eerst als stuntelend advocaat in Bombay zag...
dacht ik niet dat er een nationale held achter je schuilde.
Voor het eerst in 200 jaar drijft een Indiër de spot met de Britten.
En houd op met dat gemeneer. Je bent geen jongste bediende meer.
De nieuwe gouverneur was aan boord. Jammer dat je derde klas reisde.
Hij zou onder de indruk zijn van een jurist die Smuts te slim af was.
Ja, dat zal vast wel.
Bent u ook politiek actief? - Absoluut niet.
Ik laat praktische zaken over aan m'n man en de revolutie aan m'n zoon.
Ik wil u aan onze gastheer, Mr. Jinnah, voorstellen.
Congreslid en voorzitter van de Moslim Liga.
En Mr. Prakash, die een proces wacht wegens het aanzetten tot moord.
Ik heb niet zelf de trekker overgehaald.
Ik zei dat als een Brit een Indiër doodt wegens ongehoorzaamheid...
die Brit gedood moet worden omdat dit niet zijn land is.
Een slimme redenering, maar het brengt geen oplossing.
Steunt u ons in onze strijd voor zelfbestuur?
Pardon, ik wil je graag aan iemand voorstellen.
Hij steunt de Britten in de oorlog. - Geweldloosheid, ja ja.
Ik moet je iets bekennen.
Ik ben door professor Gokhale naar Zuid-Afrika gestuurd.
We willen hier een natie van maken.
Maar de Britten verdelen ons in religies, gemeentes en provincies.
Wat jij in Zuid-Afrika schreef, is wat we hier nodig hebben.
Ik moet veel over India leren. En ik moet aan het werk, ik heb geld nodig.
Ga, Charlie. Dit is een Indiaas onderonsje.
Daar willen we geen imperialisten bij.
Dan ga ik nu m'n rapport schrijven.
Zoek een mooi hindoemeisje uit en bekeer haar tot het christendom.
Die zonde is je nog toegestaan.
Laten we even een rustig plekje opzoeken.
Vergeet je praktijk. Er staan je andere taken te wachten.
Er zijn veel mannen die met hun geld geen raad weten.
Zij hebben het voorrecht een paar mensen te steunen...
die India kunnen verheffen uit slavernij en apathie.
Daar zorg ik voor.
Begin met je eigen blad. - Ik heb weinig te zeggen.
Ik ken India helemaal niet. - Breng daar verandering in.
Ga op zoek naar India.
Niet wat je hier ziet, maar het ware India.
Je zult dan zien wat je moet zeggen, wat wij moeten horen.
Toen ik je in die kleren zag, wist ik het.
Ik wist dat ik vredig zou kunnen sterven.
Zorg dat India weer trots op zichzelf kan zijn.
Jullie zijn allebei gek.
Het is hier lekker en binnen is het te vol.
Alsjeblieft, naar binnen.
Niet zo hardhandig. - Laat me los, anders val ik echt.
Engelsman. Hierboven is nog plek genoeg.
Zet uw voet op het raam.
Wat doe je nu? - Ik ga nader tot God.
Charlie, voorzichtig. - Laat hem los.
Ziet u? Het is hier erg comfortabel. - Sahib?
Bent u christen? - Ja, dat ben ik.
Ik ken een christen. Ze drinkt bloed.
Het bloed van Christus. Elke zondag.
Wees niet bevreesd, sahib. Bukken, bukken.
Bid tot God, sahib. Nu kunt u beter hindoe zijn.
Jinnah heeft gelijk.
Nu de Amerikanen meedoen, is de oorlog zo afgelopen.
De Duitsers zijn al uitgeput.
Wat de partij allereerst moet doen...
is een vergadering organiseren en onafhankelijkheid eisen.
En we zullen met een stem spreken, verenigd.
We moeten Gandhi uitnodigen. Waar hangt hij uit?
Op ontdekkingsreis door India. - Beter dan echte problemen te maken.
Laat hem over Zuid-Afrika praten en dan in vergetelheid raken.
Rebellen. Ze hebben een legertrein laten ontsporen.
Ze hebben een Engelse soldaat gedood.
Ze vroegen ons om tolerantie.
Ze vroegen ons om geduld.
Sommigen hebben daaraan gehoor gegeven, anderen niet.
Hun oorlog is voorbij.
Degenen die de oorlog ondersteunden en degenen die dat weigerden...
moeten nu hun meningsverschillen vergeten.
Nu komen de Britten er niet meer onderuit.
India wil zelfbestuur.
India eist onafhankelijkheid.
Gefeliciteerd.
En laat er geen twijfel over bestaan dat Mr. Jinnah...
niet uit naam van de moslims spreekt, maar namens heel India.
Ik wil nu een man introduceren...
wiens geschriften ons allen welbekend zijn.
Een man die in hoog aanzien stond bij onze geliefde Gokhale.
Een man wiens succes in Zuid-Afrika ons altijd bij zal blijven.
Mr. Mohandas Gandhi.
Uw blad heeft veel invloed. - Mr. Patel vleit me.
Meer nog als het waar zou zijn.
Maar het is waar. Ik lees uw blad geregeld.
Sinds m'n terugkeer uit Zuid-Afrika...
heb ik veel door India gereisd.
En ik weet dat ik nog jaren door zou kunnen reizen...
en toch maar een klein deel zou kunnen zien.
Maar ik weet wel dat wat wij hier zeggen...
het volk in India totaal niet raakt.
Hier spreken we elkaar toe...
en misschien wijdt de Engelse pers enkele regels aan ons.
Maar we bereiken hiermee het volk van India niet.
Voor hen is politiek brood en zout. Ze zijn analfabeet, maar niet blind.
Waarom zouden ze rijke, machtige heren trouw betuigen...
die de rol van de Britten willen overnemen in naam van de vrijheid?
Dit congres beweert dat het India vertegenwoordigt.
M'n broeders. India, dat zijn 700 .0 dorpen.
Niet een paar honderd juristen in Delhi en Bombay.
Zolang wijzelf niet op het land werken...
met de miljoenen die dagelijks in de hete zon zwoegen...
kunnen wij India niet vertegenwoordigen.
Noch zullen we ooit tegen de Britten kunnen vechten...
als een natie.
Heb je z'n stukken gelezen? - Nee, maar dat ga ik wel doen.
Dit kan niet de juiste weg zijn. - Dit is de weg die India neemt.
Ik liet me meeslepen door Mr. Jinnah, terwijl dit alles me wachtte.
We zijn op zoek naar Mr. Gandhi. - Die zit daar onder die boom.
Ik wil hem erg graag ontmoeten.
Ik probeer te leven als een Indiër. Stom, natuurlijk.
In ons land bepalen de Britten hoe een Indiër leeft.
Wat hij mag kopen en mag verkopen.
En vanuit hun weelde, te midden van onze verschrikkelijke armoede...
Leren ze ons wat gerechtigheid en opruïng is.
Dus is het natuurlijk dat onze beste jonge geesten...
oosterse waardigheid verkondigen...
maar zich zo snel mogelijk elke westerse zwakheid eigen maken.
Dat zal veranderen als we onafhankelijk zijn.
Kunt u dit even aanpakken?
Waarom zouden ze ons zelfbestuur verlenen?
We brengen de schillen naar de geiten.
We houden slechts speeches en plegen terreurdaden.
We hebben een leger anarchisten, maar niemand die de Britten kan verslaan.
Ik dacht dat u tegen vechten was? - Strooi het nu op de grond.
Ze houden van een mengsel van verse en rotte schillen.
Tegen onrecht moet je altijd vechten.
Maar vecht je om iets te veranderen of om te straffen?
We zijn allen zondig, laat het straffen aan God over.
Als je echt iets wilt veranderen, zijn er betere manieren...
dan treinen te laten ontsporen of mensen te doden.
Het vuur is klaar.
Zoals u ziet, gaan we zelfs hier onder tirannie gebukt.
Wat zei ik u? Zie hem nou toch.
Ik zie de Britten nu al van angst beven.
Hallo, ik ben op zoek naar Mr. Gandhi.
Ik wil al zo lang met u spreken.
Onze gewassen. We kunnen ze niet verkopen.
We hebben geen geld. Maar de landheren eisen dezelfde pacht.
We hebben niets meer over.
Mr. Taylor. Hier ben ik.
Mijn hemel. Wat is hier aan de hand?
Ik weet het niet.
Er kwam een telegram: 'hij komt'. Met z'n aankomsttijd.
Wie is 'hij' in godsnaam? - Dat weet ik niet, meneer.
Uit de weg.
Wie bent u? - Ik ben Mohandas K. Gandhi.
U bent hier niet welkom. Stap weer in voordat de trein vertrekt.
Zij schijnen me wel te willen zien.
Ik kan u ook laten arresteren.
Op grond waarvan?
Ik wil geen problemen. - Ik ben een Indiër op reis in India.
Ik zie geen problemen.
Dat is u geraden.
Jarenlang hebben de landheren ons opgedragen...
indigo te verbouwen om stoffen te verven.
Ze namen altijd een deel van de oogst als pacht.
Maar nu koopt iedereen stoffen uit Engeland.
Niemand wil onze indigo meer hebben.
De landheren willen de pacht nu contant hebben.
We hebben verkocht wat we konden.
De politie heeft de rest in beslag genomen.
We hebben geen voedsel.
Ik begrijp het.
Dit zijn Engelse landheren?
We zullen doen wat we kunnen.
Shukla, is dit in heel Champaran aan de hand?
Ja, bapu. Dit hele gebied.
Honderden, duizenden.
Sommige landheren wilden helpen, maar wat kunnen ze doen?
Bent u Mr. M.K. Gandhi?
Het spijt me, u staat onder arrest. - Het spijt mij absoluut niet.
Wie zou ook al weer de drankjes betalen?
En net nu we zo goed speelden. - India is een kwelling.
Er zijn rellen in Champaran. De hele compagnie is opgeroepen.
Ik wil de gevangene bezoeken.
Aan de linkerkant.
Charlie. - Net als in Zuid-Afrika.
Niet helemaal. Ik blijf hier tot de hoorzitting.
Daarna ga ik de gevangenis in.
Hebben ze je je kleren afgenomen?
Dit zijn nu m'n kleren.
Je had altijd al een puriteins trekje.
Als ik een van hen wil zijn, moet ik leven als zij.
Ja, maar gelukkig hoeven we dat niet allemaal.
M'n puritanisme gaat niet zo ver. Ik ben te bescheiden me zo te vertonen.
Mag ik z'n cel in? Ik ben priester.
Ze noemen je 'bapu'. Dat betekent toch 'vader'?
Dat klopt. We worden een dagje ouder, Charlie.
Wat wil je dat ik doe?
Je helpt ons het meest door die post in Fiji aan te nemen.
Ik moet zeker weten... Zij moeten zeker weten...
dat wat wij doen ook door Indiërs alleen gedaan kan worden.
Overal ter wereld verafschuwen mensen wat hier gebeurt.
Wij hebben hun kracht nodig. Voordat je vertrekt...
kan je ons een eindje op weg helpen.
Ik vertrek vanuit Calcutta...
en dat zal snel zijn.
Zeg Ba gedag voor me.
Ik...
Wij nemen geen afscheid, Charlie.
Waar je ook bent, je zult altijd in m'n hart zijn.
Ik laat de rechtszaal ontruimen. - Deze hoorzitting is openbaar.
En hij is jurist.
Waar halen ze het lef vandaan? - De troepen zijn hier morgen pas.
Hoe kan de pers hier nu al zijn? - Die priester stuurde telegrammen.
Zelfs de onderkoning kreeg een telegram.
U moet de provincie verlaten wegens ordeverstoring.
Ik weiger weg te gaan.
Wilt u dan de gevangenis in? - Als u dat wenst.
Goed dan.
Ik laat u vrij op een borgsom van 100 roepies tot m'n uitspraak.
Ik weiger 100 roepies te betalen.
Dan bent u vrij zonder betaling tot ik m'n besluit heb genomen.
Wij komen uit Bihar. We kregen een telegram van een oude studievriend.
Hij heet Nehru. Die kent u toch?
Hij zei dat u hulp nodig had en daarom zijn we hier.
Ik wil objectief vastleggen wat hier gebeurt. Dat kan maanden kosten.
We hebben geen haast. - U moet bij boeren wonen.
Het kan gevaarlijk zijn.
residentie van de gouverneur enkele maanden later
Wat moet er van dit land worden? - Je hebt de pacht verhoogd...
om op jacht te kunnen gaan.
Mishandeling, onwettige beslaglegging, dwangarbeid.
Je hebt hen zelfs water geweigerd. En dat in India.
Hoe krijg je die lui anders aan het werk?
Je hebt die halfnaakte vent een internationale held gemaakt.
'Een eenzame man, slechts gewapend met oprechtheid en een wandelstok...
tegen het Britse rijk.' De Engelse jeugd schrijft opstellen over hem.
Wat willen ze?
Gareth. - Ja, meneer?
Verlaging van de pacht. De vrijheid om te verbouwen wat ze zelf willen.
En een klachtencommissie waarin ook Indiërs zitting zullen hebben.
Zou dat hem tevredenstellen? - En de Britse regering.
U hoeft alleen uw handtekening te zetten.
Het is me veel waard van hem af te zijn.
Dank u, meneer.
We zijn veel te liberaal. - Misschien wel.
Maar de regering weet nu wel wat men mensen als Gandhi moet toestaan...
en wat hen geweigerd moet worden.
Waar is Mr. Gandhi? - Hij wilde liever lopen.
Ik ben hem in de auto gevolgd. Hij komt er zo aan.
Hij reisde derde klas.
God geve me geduld.
M'n huis is vereerd. - De eer is geheel aan ons.
Dit is Dr. Kallenbach, een oude vriend.
Hij houdt van bloemen. Mag hij uw tuin bekijken?
Ik zal m'n tuinman laten komen. U zult genoeg gespreksstof hebben.
Mijne heren, de held van Champaran. - De koppige man van Champaran.
Mr. Patel kent u al. Maulana Azad, m'n collega en medemoslim...
en onlangs vrijgelaten uit de gevangenis.
Mr. Kripalani. En Mr. Nehru kent u natuurlijk.
Ik begin Mr. Nehru te kennen. - Gaat u alstublieft zitten.
Ik heb u gevraagd hier te komen...
omdat ik inzage had in de nieuwe wet. Het is precies zoals we vermoedden.
Arrestatie zonder volmacht, gevangenschap...
voor het bezit van opruiend materiaal.
Uw werk wordt met name genoemd. Hun dank voor uw steun in de oorlog.
Er rest ons maar een antwoord: directe actie op grote schaal.
Dat vind ik niet. Terrorisme rechtvaardigt hun onderdrukking.
Wat voor leiders krijgen we dan?
Moeten die ons land gaan regeren?
Ook ik ken Mr. Gandhi's werk.
Ik heb liever een Indiase dan een Engelse terrorist als leider.
Ik ga me niet aan zo'n wet onderwerpen.
Passief verzet is nu niet meer afdoende.
Mag ik even iets zeggen? Ik ben nooit voorstander van passiviteit geweest.
We mogen ons nooit aan zulke wetten onderwerpen.
Ons verzet moet actief en provocerend zijn.
Mag ik?
Ik wil het ieder die ons als slaaf behandelt, moeilijk maken.
Dank u.
Iedereen.
Vergeef me m'n domme voorbeeld.
Ik wil hen overtuigen, niet doden om zwakheden die we allen hebben.
Wat voor verzet heeft u voor ogen? - De wet gaat 6 april in.
Ik wil de natie oproepen die dag te bidden en te vasten.
Een algemene staking? - Nee, een dag van gebed en vasten.
Natuurlijk wordt er niet gewerkt. Er rijden geen bussen, treinen...
er wordt niet gewerkt in fabrieken, kantoren.
Het land ligt stil.
Ze zouden doodsbenauwd zijn. - 350 miljoen biddende mensen?
Zelfs de Engelse kranten zullen erover moeten berichten.
Is men ertoe bereid? - Waarom niet?
De acties in Champaran bracht iedereen in beroering.
Dank u. Ze noemen u 'mahatma'. 'Grote ziel.'
Gelukkig bereikt dit soort nieuws ons langzaam.
De hele partij moet zich inzetten om dit overal bekend te maken.
Ik zorg ervoor dat het in kranten in Delhi en Bombay komt.
Er zullen alleen burgers komen. Denkt u ook niet, hoogheid?
Het leger blijft altijd loyaal. We hebben 500 soldaten.
Die zullen morgen staan te trappelen.
Mr. Kinnoch? - Het is helaas bevestigd, meneer.
Alles ligt plat. Bussen, treinen, markten.
Zelfs de ambtenaren. - Betreft het alleen Delhi en Bombay?
Nee, Karachi, Calcutta, Madras, Bangalore, overal.
Het leger bemant nu de telegraaf...
anders waren we van de wereld afgesneden.
Onvoorstelbaar. - Morgen verschijnt z'n eigen krant.
Ze roepen op tot een protestmars. - Arresteer hem.
Breng hem naar de bezoekersruimte.
Bapu. - Begin jij nu ook?
Het is minder formeel dan 'mahatma'.
Sinds je arrestatie houden de rellen niet op.
Kleine, maar het gaat maar door.
Ik probeer ze te stoppen. En Patel en Kripalani werken keihard.
Maar er zijn Engelse burgers gedood.
Het leger slaat op de mensen in met knuppels. Soms met ergere wapens.
Misschien heb ik het mis. Misschien is de tijd er nog niet rijp voor.
In Zuid-Afrika waren we maar met weinig mensen.
De regering is bang, ze zijn radeloos.
Banger voor terrorisme dan voor jou.
Ze laten je vrij mits je je uitspreekt voor geweldloosheid.
Ik heb nooit voor iets anders gepleit.
Engeland is zo machtig.
Hun leger, hun marine, al hun moderne wapens.
Maar als zo'n grootmacht weerloze mensen aanvalt...
tekent dat z'n wreedheid, z'n eigen zwakheid.
Vooral als die mensen zich niet verweren.
Terugslaan is zinloos. Dat is de reden dat mahatma...
ons smeekt de weg van geweldloosheid te kiezen.
Achteruit.
Als we in opstand komen, als we terugslaan...
worden wij de vandalen en zij de handhavers der wet.
Als wij hun klappen verdragen, zijn zij de vandalen.
Dan hebben we God aan onze zijde.
Eerste rij, knielen in positie.
We moeten de moed hebben hun woede te verdragen.
Geven we hen eerst een waarschuwing?
Ze waren gewaarschuwd. Geen samenkomsten.
Vuur.
Neem de tijd.
Korporaal, naar links.
Generaal Dyer.
Heeft u uw manschappen opgedragen midden in de menigte te schieten?
Dat is juist.
1516 doden en gewonden...
met 1650 kogels.
Ik wilde een voorbeeld stellen dat z'n effect zou hebben in heel India.
Zegt u me eens...
als u de pantserwagen in had kunnen zetten...
had u dan het machinegeweer gebruikt?
Ja, waarschijnlijk wel.
Besefte u dat er vrouwen en kinderen bij waren?
Jawel.
Maar dat deed niet ter zake? - Inderdaad.
Wat voor voorzieningen had u voor de gewonden getroffen?
Ik was bereid iedereen te helpen die daarom vroeg.
Hoe kan een kind dat is neergeschoten met een.303 Lee Enfield...
om hulp vragen?
pauze
Vergeef me, heren. U moet begrijpen...
dat de Britse regering en het Britse volk...
het bloedbad en de achterliggende motieven verwerpen.
Wat ik graag zou willen...
is dat we tot een compromis kunnen komen over de nieuwe wet.
Naar onze mening gaat het nu niet meer om wetten.
U moet beseffen dat u meester speelt in andermans huis.
Ondanks uw goede bedoelingen moet u ons vernederen om ons te bedwingen.
Generaal Dyer is slechts een extreem voorbeeld van dat principe.
Het is tijd dat u gaat.
Met alle respect, zonder Brits bestuur zou hier chaos heersen.
Mr. Kinnoch.
Er is geen volk dat niet een eigen slechte regering verkiest...
boven een goede van vreemden.
Maar India is Brits. Wij zijn toch geen vreemden?
Zelfs als zijne majesteit andere aspecten buiten beschouwing laat...
heeft hij verplichtingen ten opzichte van de moslim-minderheid.
En de ervaring leert dat zijn leger en bestuur essentieel zijn...
voor het bewaren van de vrede.
Elke natie heeft religieuze minderheden.
Ook ons land zal z'n problemen hebben. Maar de onze, niet de uwe.
Hoe stelt u zich voor ze tot de uwe te maken?
Denkt u dan dat we gewoon weggaan? - Ja.
Uiteindelijk zult u weggaan...
omdat 100 .0 Engelsen 350 miljoen Indiërs niet kunnen besturen...
als die weigeren mee te werken. Dat is wat we willen bereiken.
Vreedzame, geweldloze non-coöperatie...
tot u zelf inziet dat het beter is om weg te gaan.
Dus ik zeg: 'denkt u dat we gewoon weggaan?' en hij zegt: 'ja'.
Een opmerkelijk mannetje. Geweldloze non-coöperatie.
Ik was even bang dat ze echt iets zouden doen.
Het is verstandig voorzichtigheid in acht te nemen.
De wet blijft van kracht, maar Gandhi mag niet aangehouden worden.
Wat hij ook doet, ik wil geen martelaar van hem maken.
Maar nu is er nog iets ergers aan de hand.
Toen Gandhiji en ik opgroeiden, weefden vrouwen zelf stoffen.
Maar nu zijn er miljoenen werklozen...
want wie het zich kan veroorloven, koopt z'n stoffen in Engeland.
Ik zeg samen met Gandhiji:
er is geen schoonheid in de mooiste stof...
als die honger en ellende voortbrengt.
Mijn boodschap aan u heb ik aan al uw broeders gebracht:
om onafhankelijkheid te krijgen, moeten we die waardig zijn.
Er moet altijd eenheid zijn tussen hindoes en moslims.
Geen Indiër mag behandeld worden zoals de Britten ons behandelen.
We moeten onaanraakbaarheid uit ons hart en leven bannen.
En we moeten de Britten het hoofd bieden.
Niet met geweld, dat sterkt hen alleen maar...
maar met een wilskracht die hen de ogen opent.
Engelse fabrieken vervaardigen de stof die ons tot armoede brengt.
Ieder die wil dat de Engelsen dit inzien...
breng me de stof uit Manchester en Leeds die u nu draagt...
en we ontsteken een vuur dat te zien is in Delhi en in Londen.
En als u, net als ik...
slechts een zelfgesponnen lap rest...
draag die dan met waardigheid.
Nee, dank u. Het lukt me wel.
Ik voel me al schuldig omdat ik tweede klas reis.
Dat heb je wel verdiend. - Misschien, maar Maulana is sterker.
We troffen elkaar in Bombay. Hij is een voorbeeldige volgeling.
Dat is Miss Slade uit London. Ze correspondeert al jaren met Gandhiji.
Ze is de dochter van een Engelse admiraal.
Wat wil een admiraalsdochter nou in onze ashram?
Ons laten zinken? - Gezien die bagage, wel.
Ze wil hier wonen en Gandhiji heeft toegestemd. Miss Slade.
U moet Mr. Kallenbach zijn. - En u bent Miss Slade?
Ik verkies de naam die Gandhiji me gegeven heeft. Mirabehn.
Niet zo snel trekken. Dan breekt hij weer.
Laat nou maar.
God heeft je tien duimen gegeven. - Elf.
Sardar.
Mirabehn.
Niet nodig.
Je zult m'n dochter zijn.
Maar toen braken er rellen uit tussen hindoes en moslims.
Het was zo gewelddadig, afschuwelijk.
Ik weet niet of ze uitgelokt waren.
Het gaf ze een excuus de staat van beleg in Bengalen af te kondigen.
Militairen hebben dingen gedaan...
Wordt de campagne zwakker? - De marsen en protesten zijn groter.
Maar door de strenge censuur...
weten ze in Engeland meer dan wij hier.
Het ontneemt je de moed als je denkt dat jij alleen lijdt.
We zijn niet alleen. De staat van beleg toont hoe wanhopig ze zijn.
Is dat zelfgesponnen?
Ik heb deze stof van hier laten komen en zelf geverfd.
Wat zeggen de Engelse arbeiders? Het zal zwaar voor hen zijn.
Ja, maar ze hebben er begrip voor. - Gelukkig.
Ba zal je leren spinnen. - Ik demonstreer liever.
Eerst ga je spinnen. Laat anderen maar eens demonstreren.
Ik leer je al onze dwaasheden en jij leert mij die van jullie.
MAAK INDIA VRIJ
We verbranden Britse stof, we verbranden Britse stof.
Lang leve Gandhiji, lang leve Gandhiji.
Weg met het Britse gezag.
Ik douw het je door je strot.
Help ons.
Laat ons met rust. We doen niets. - Doorlopen.
Help ons.
Dat hebben ze niet gecensureerd.
POLITIE GEDOOD IN RELLEN
Nu weet de hele wereld wat India's 'geweldloosheid' inhoudt.
Wat kunnen we doen? - We moeten de campagne beëindigen.
Na dat bloedbad? Dit is slechts oog om oog.
Oog om oog maakt de wereld blind.
Weet je wat voor offers mensen hebben gebracht?
Heel India is in beweging. - Ja, maar waar gaan we heen?
Ik wil geen vrijheid door moord en bloedvergieten.
Bapu, je bent de vader van de natie.
Vandaag voel ik alleen maar schaamte.
Het was maar een incident. - Vertel dat de nabestaanden maar.
Het hele land demonstreert. Ze stoppen niet, ook als we dat vragen.
Ik zal het hun vragen.
Ik ga vasten als boetedoening voor m'n rol in deze onlusten...
en ik ga door tot zij stoppen.
Maar... - De Britten gaan dat niet censureren.
Schreeuwende krantenkoppen overal.
Mensen zijn wakker geschud. Ze stoppen niet.
Misschien stoppen ze als ik doodga.
Ik moet me klaarmaken voor het ochtendgebed. Mirabehn is hier.
Ik heb wat water voor u.
Er zit alleen wat citroensap in.
Herman haalt nu Pandit Nehru op.
Er is een telegram gekomen. Het is bijna overal opgehouden.
Als het overal is opgehouden, zijn mijn gebeden verhoord.
Vind je me koppig? - Ik weet het niet.
Ik weet dat u gelijk hebt, maar ik weet niet of dit het juiste is.
Zal ik u omdraaien?
Als ik wanhoop...
denk ik er aan dat in de geschiedenis...
waarheid en liefde altijd hebben gezegevierd.
Er zijn tirannen geweest...
en een tijd lijken ze onoverwinnelijk.
Maar uiteindelijk komen ze altijd ten val.
Denk daar eens over na.
Altijd.
Als je er aan twijfelt of het Gods wil is dat de wereld zo is...
denk daar dan aan en probeer naar Zijn wil te handelen.
En mag ik nu nog een slokje van dat heerlijke sap?
Panditji.
Jinnah, Patel...
de hele partij heeft gevraagd de non-coöperatie te beëindigen.
Er is geen enkele demonstratie meer geweest.
In heel India bidden mensen dat jij ophoudt met vasten.
Ze lopen op straat en delen kransen uit aan de politie...
en aan Britse soldaten.
Misschien heb ik het wat overdreven.
Goedemorgen, bapu.
Laat hem niet los. Als hij op me springt, ben ik er geweest.
Het spijt me, Mr. Gandhi. U staat onder arrest.
Waarvan word ik beschuldigd? - Opruïng.
Dat meent u niet. Deze man heeft een revolutie voorkomen.
Ik doe slechts m'n plicht.
Zelfs de Britten zijn niet zo stom.
Help me even, Pandjiti.
Mira, zorg voor Ba.
Als er ook maar een protest of rel ontstaat...
zal ik weer gaan vasten.
Ik heb veel gereisd.
Dit is gewoon weer een nieuwe reis.
Ik sta tot uw beschikking.
We zijn nog niet aan onafhankelijkheid toe.
Als ik de cel in ga, is dat wellicht het beste protest.
Als het India helpt, zeg ik nooit nee tegen zijne majesteits gastvrijheid.
Roep de gevangene.
'Non-coöperatie heeft het doel de regering omver te werpen.
Gezagsondermijning is ons credo.
We schenken geen genade en mogen geen genade verwachten.'
Ontkent u dat dit van uw hand is? - Nee.
Ik zal u tijd besparen en ik verklaar onder ede...
dat non-coöperatie met het kwaad een plicht is. Dit gezag is een kwaad.
De openbaar aanklager laat het hierbij.
Ik neem aan dat u uw eigen verdediging voert.
Ik heb geen verweer, ik ben schuldig.
Als u echt gelooft in uw rechtssysteem...
moet u me tot de zwaarste straf veroordelen.
U bent anders dan ieder ander die ik heb moeten berechten...
of zal berechten.
Desondanks moet ik u veroordelen tot zes jaar gevangenisstraf.
Mocht zijne majesteits regering in latere instantie...
het juist achten deze straf te verminderen...
zal ik de eerste zijn die dat toejuicht.
Porbandar enkele jaren later
Ik weet zeker dat ze daarop hoopten.
Dat ze hem na een tijdje in de cel zouden vergeten.
Ze hoopten hem zelfs gedwee te maken. Maar men vergat hem niet.
Zodra hij vrij kwam, zette hij z'n strijd voort voor een vrij India.
Ieder weet dat het weer tot een nieuwe confrontatie komt.
Hoe weet een Amerikaanse journalist dat Gandhi in Porbandar is geboren?
Ik volg hem al langere tijd. - Wat hij doet, is nieuws.
Winston Churchill noemde hem onlangs nog een halfnaakte Indiase fakir.
Ik heb hem ooit ontmoet. - Gandhi?
In Zuid-Afrika, lang geleden. Ik ben benieuwd of hij me nog kent.
Hoe was hij? - Hij had nog een volle bos haar.
We zochten voor alles oplossingen. - Hij moet er enkele gevonden hebben.
In al je waardevolle wensen zal ik je bijstaan.
Neem de vierde stap, opdat we eeuwig gelukkig zijn.
Ik zal je voor eeuwig toegewijd zijn...
ik zal je liefkozen en bidden voor je geluk.
Neem de vijfde stap, en loop rond een vuur.
Opdat we het volk zullen dienen.
Ik zal je volgen en je helpen het volk te dienen.
Neem de zesde stap.
Opdat we onze geloften nakomen.
Ik volg je in al onze geloften en plichten.
Neem de zevende stap.
Opdat we voor altijd vrienden zijn.
Je bent m'n beste vriend...
m'n hoogste goeroe...
en m'n heer en meester.
Toen deed ik een koekje in haar mond. - En ik een koekje in zijn mond.
En daarmee werden we man en vrouw.
We waren allebei 13 jaar.
Wat is het hier prachtig.
Dat vond ik als kleine jongen ook al.
Dank u.
U proberen bij te houden is als het jagen op een prairiehaas.
U bent hier omdat u denkt dat er iets gaat gebeuren.
En klopt dat? - Misschien.
Ik ben hier gekomen om daarover na te denken.
Herinnert u zich Zuid-Afrika nog? - Ja, erg goed.
Ik heb zo ver gereisd en zo veel nagedacht.
Zoals u ziet, ligt m'n stad aan zee.
Altijd vol hindoes, moslims...
sikhs, joden, Perzen.
M'n familie behoorde tot de Pranami. Hindoe, natuurlijk.
Maar in onze tempel las de priester uit de moslim-Koran...
en de hindoe-Gita. Hij wisselde dat af. Het boek maakte niet uit...
zolang men maar God eerde.
Als kleine jongen zong ik een lied in de tempel.
Een ware volgeling kent z'n naastes smart...
zoals z'n eigen smart.
Hij buigt voor allen en veracht niemand.
Net als andere jongens zong ik...
en dacht niet na over hun betekenis of invloed op mij.
Ik heb zo ver gereisd.
En alles wat ik gedaan heb, is thuiskomen.
Wacht even. U weet wat u nu gaat doen, is het niet?
Het zou onbeleefd zijn als u voor niets die lange reis had gemaakt.
Waar gaat u heen? - Kom mee.
Waar gaan we heen? - Ik bewijs de nieuwe onderkoning...
dat India niet meer onder Brits gezag valt.
Zout? - Hij gaat naar zee om zout te winnen.
We hebben het monopolie over zoutproductie.
Het is verboden om zout zonder vergunning te winnen of te verkopen.
Hij overtreedt de wet. Wat kost ons dat, twee roepies belasting?
We worden er niet armer van, maar het is een symbolische daad.
Niet zo uit de hoogte, Charles.
Niets overleeft hier zonder water of zout.
Onze controle erover geeft ons controle over India.
Dus dit is in feite een onafhankelijkheidsverklaring?
Bij z'n vertrek zal iedereen de vlag van 'vrij India' hijsen.
En dan loopt hij 380 kilometer naar zee en wint zout.
We moeten het negeren. Laat ze die vlaggen maar hijsen.
Laat hem z'n zout winnen. Het is pas symbolisch als wij het dat maken.
Hij wil de kust bereiken op de dag van het bloedbad in Amritsar.
Generaal Edgar heeft gelijk. Negeer het.
Mr. Gandhi zal leren dat er meer nodig is dan een snufje zout...
om het Britse rijk ten val te brengen.
U hebt me een grote dienst bewezen. - Integendeel.
Het zou onbeleefd zijn als u voor niets uw lange reis zou maken.
We gaan. - Lang leve Gandhiji.
Is het voorbij als ze u arresteren? - Nee, al arresteren ze er duizenden.
Niet alleen generaals weten hoe je campagne moet voeren.
En wat als ze niets doen? - Schrijf maar op:
burgerlijk verzet moet provoceren.
Wij gaan door tot ze reageren of de wet veranderen.
Niet zij, maar wij hebben de controle.
Dat is de kracht van burgerlijk verzet.
Vince, wat zei hij? - Dat hij de controle in handen heeft.
Loopt u mee tot het eind? - Alleen zo krijg ik m'n verhaal.
Overigens, ik heet Walker. - 'Ik heet Walker.'
Lieve Mrs. Naidu.
De mens heeft zout nodig, net als hij lucht en water nodig heeft.
Dit zout komt uit de Indische oceaan.
Laat elke Indiër z'n recht claimen.
En dus opnieuw daagde de man van geweldloosheid het Britse rijk uit.
HET SPREEKT VOOR ZICH BRITS MOVIETONE NIEUWS
Ze winnen overal zout, hele meutes, in het openbaar.
Congresleiders in Delhi verkopen het op straat.
Ze maken ons belachelijk voor de hele wereld.
Zijn er geen instructies uit Londen? - We moeten er een einde aan maken.
Ook al puilen straks de gevangenissen uit.
Arresteer iedereen, behalve Gandhi.
We maaien de grond onder z'n voeten weg.
En dan nemen we die 'mahatma' onder handen.
Aan de slag. Ontruim dit strand.
Niet terugslaan. Geen geweld.
We hebben honderdduizend aangehouden. En toch gaan ze door.
Wie is hun leider? - Geen idee. Nehru, Patel.
Bijna alle congresleden en hun familie zitten vast.
We hebben zelfs Nehru's moeder gearresteerd.
Is er geweld gepleegd? - Een commissaris in Peshawar...
draaide door en heeft met een machinegeweer geschoten.
Hij zal disciplinair gestraft worden. Die dingen kunnen gebeuren.
De vraag was of er van hun kant geweld is gebruikt.
Nee, meneer. Ik ben bang van niet.
Als we Gandhi arresteren, is er misschien...
Hij heeft u toch een brief gestuurd? - Ja, het was het bekende verhaal.
'India's zout behoort India toe.' En verder...
dat hij morgen een betoging naar de Dharasana-zoutfabriek zal leiden.
Bedank hem voor z'n brief, en zet hem gevangen.
Ja, meneer.
Met genoegen. - En Fields.
Zorg dat die fabriek blijft draaien. - Ja, meneer.
DHARASANA ZOUTFABRIEK
Het spijt me...
ik mag alleen personeel toelaten.
Goed dan.
In zijn naam en ter wille van hem zullen we geen hand opheffen.
Lang leve mahatma Gandhi.
Lang leve... - Gandhiji.
We gaan.
Ik eis wilskracht en discipline.
Posities innemen.
Voorwaarts.
Gisternacht hebben ze Gandhiji bij ons weggehaald.
Ze denken dat we de moed verliezen of terug zullen vechten.
Wij doen geen van beide.
In gevechtspositie.
Nee, het hek is dicht.
"Ze liepen, hindoes en moslims naast elkaar...
met opgeheven hoofd, zonder hoop aan verwondingen of de dood te ontkomen.
Het ging maar door tot diep in de nacht." Stop.
Vrouwen sleepten de gewonden weg...
tot ze zelf van uitputting neervielen.
Maar toch bleven ze doorgaan.
Als het Westen al een moreel overwicht had...
hebben ze het nu verloren.
India is vrij...
want ze hebben alles verdragen wat wapens en wreedheid brengen...
en ze hebben niet gebogen noch geweken.
Ik besef dat ik u aanleiding tot veel irritatie gegeven heb.
Ik hoop dat dit een wederzijds respect niet in de weg staat.
Mr. Gandhi, ik heb de opdracht u uit te nodigen...
voor een rondetafelconferentie in Londen...
over de eventuele onafhankelijkheid van India.
BRITS MOVIETONE NIEUWS
De onlangs vrijgelaten mahatma Gandhi vertrekt uit Bombay...
om de Indiase onafhankelijkheid met premier MacDonald te bespreken.
Mr. Gandhi, de enige Indiase afgevaardigde...
verblijft in Kingsley Hall in het Londense East End.
De lokale bevolking heeft hem in hun hart gesloten.
Hij ontmoette ook politieke en religieuze leiders.
Lloyd George, de aartsbisschop van Canterbury...
George Bernard Shaw en Charlie Chaplin.
Vorige week is hij op de thee geweest...
op uitnodiging van koning George en koningin Mary in Buckingham Palace.
Ik wil benadrukken dat we dienen te erkennen...
dat er niet een India is, maar vele India's.
Een hindoe-India, een moslim-India...
en een India van vorstendommen.
Ze verdienen allen onze aandacht. Niet slechts een.
GANDHI REIST NOORDWAARTS Kleine Indiër bezoekt...
textielarbeiders in Lancashire
Mr. Gandhi, die in Londen de Indiase onafhankelijkheid heeft besproken...
bezocht een textielfabriek in het Noorden.
Hij was dun gekleed, maar werd warm onthaald door de arbeiders...
voor hij weer vertrok voor een laatste ontmoeting met Mr. MacDonald.
De premier noemde de besprekingen constructief en openhartig.
Dus vaarwel, Mr. Gandhi. En bon voyage.
Dus na al je reizen en je inspanningen...
is de campagne gestopt en keer je met lege handen terug.
Ze klampen zich vast aan oude dromen...
en proberen verdeling te zaaien. Maar de wil is verdwenen.
De onafhankelijkheid komt. De vraag is alleen wanneer en hoe.
De tijd is nu. En wij bepalen hoe.
Precies.
Ze hinkt weer. - Een onschuldige verstuiking.
Ga met haar naar de rivier. Dan leggen we er modder op.
Ga maar, ik kom er zo aan.
Ze bereiden zich op de oorlog voor.
Ik steun ze niet, maar ik zal er ook geen misbruik van maken.
Maar dat moet je juist wel doen. - Dan zou je ook terugslaan.
We willen als vrienden afscheid nemen van de Britten.
Excuseert u me, ik moet even iets doen.
Een modderbad.
Hitler's troepen rukken op
Mr. Gandhi. Ik moet het onderwerp van uw toespraak weten.
Het belang van geitenmelk voor onze voeding.
Maar ik zal me ook tegen oorlog uitspreken.
Dat kunnen we niet toestaan.
Ik heb de opdracht u naar de ashram terug te brengen.
Als u m'n man meeneemt, zal ik in zijn plaats spreken.
Stop even.
Het paleis van Aga Khan. Nu een gevangenis.
Gandhi en andere leiders zitten er vast.
Nehru zit met de rest in Fort Ahmednagar.
Geen slechte gevangenis, toch? Niets is goed als je opgesloten zit.
De pers mocht eerst niet bij hem, maar nu zijn de regels versoepeld.
Ja, ik ken het blad Life wel. En ook Margaret Bourke-White.
Ik begrijp niet wat er zo boeiend is aan een oude man in de gevangenis...
als de rest van de wereld zichzelf aan flarden schiet.
U bent de enige man die ik ken die z'n eigen kleren maakt.
Dat kan je toch niet echt een verdienste noemen.
Nee, ik vind de gevangenis wel aangenaam.
En ik weet zeker dat na de oorlog onze onafhankelijkheid komt.
Ik maak me alleen zorgen over de vorm die het krijgt.
Jinnah heeft... - Stop.
Kunt u wat dichterbij komen? Bij de balustrade, dank u.
Sorry. Gaat u door. Wat heeft Jinnah gedaan?
Jinnah heeft met de Britten samengewerkt.
Dit heeft hem de kans gegeven vrijuit te spreken.
Hij heeft de moslims angst aangejaagd over hun toekomst...
in een land dat overwegend hindoe is.
Dat vind ik moeilijk te verdragen, zelfs in de gevangenis.
Mr. Gandhi?
Ik begrijp niet hoe dit de problemen van de 20 e eeuw kan oplossen.
Vrienden zeggen me steeds hoeveel het hen kost mij arm te houden.
Maar ik weet dat je het geluk niet in goederen vindt.
Geluk krijg je door te werken en trots te zijn op wat je doet.
India, dat bestaat uit dorpen en de armoede daar kan alleen verdwijnen...
als de traditionele ambachten weer tot bloei komen.
Armoede is de ergste vorm van geweld.
Een constructief programma is de enige vreedzame oplossing.
Het hoeft geen vooruitgang voor India te betekenen...
als India het leed van de westerse wereld importeert.
Denkt u echt dat u geweldloosheid kunt aanwenden tegen Hitler?
Niet zonder verliezen te lijden en groot leed.
Maar betekent deze oorlog geen grote verliezen en leed?
Men mag nooit onrecht accepteren van Hitler of wie dan ook.
Men moet het onrecht zichtbaar maken.
Wees bereid om daarvoor als een soldaat te sterven.
Was dit nu de bedoeling?
Dat komt ervan als u me afleidt. - Wat verwacht u dan als u zo praat?
Ik verwacht dat u net zo geduldig bent als ik.
Langzaam draaien en zachtjes trekken.
En dat geldt ook voor het leven van vrouwen.
Bapu zei altijd dat je twee vormen van slavernij in India hebt:
een voor vrouwen, een voor de onaanraakbaren.
Hij heeft tegen beide vormen gestreden.
Doet het u pijn dat u zo van hem gescheiden bent?
In de hindoefilosofie...
komt men nader tot God door afstand te doen van goederen en begeerten.
Bapu heeft altijd gepoogd nader tot God te komen.
Heeft hij het huwelijkse leven opgegeven?
Hij heeft het vier keer geprobeerd, en heeft vier keer gefaald.
Maar toen legde hij een plechtige eed af.
En die heeft hij nooit gebroken?
Nog niet.
Ik heb toestemming haar weg te brengen.
Ze heeft een zware hartaanval gehad. Ze overleeft de reis niet.
Ze kan beter hier blijven. We kunnen slechts hopen.
Het is tijd voor m'n wandeling.
Ik ben zo weer terug.
We zijn hier om de zege met vriendschap te bekronen.
Hulp te bieden aan een onafhankelijk India...
en haar welkom te heten als lid van het Gemenebest.
Ik ben hier de laatste Britse onderkoning die de eer heeft...
op zo'n welkom onthaald te worden.
Ik ben alleen bezorgd over de slavernij van de moslims.
De Britse heerschappij mag niet vervangen worden door de hindoes.
Moslims en hindoes zijn het linker- en rechteroog van India.
Niemand is heerser, niemand is slaaf.
De echte wereld bestaat niet alleen uit mahatma Gandhi's.
In India leven moslims en hindoes in ieder dorp of stad.
Hoe wil je hen scheiden? - Waar een moslim-meerderheid is...
wordt deel van Pakistan. De rest is India.
De moslims zijn aan beide zijden van het land in de meerderheid.
Laat Pakistan onze zorg zijn. Zorgen jullie voor India.
Mijne heren, laten we de zitting hervatten.
Dood aan Jinnah.
De hemel zij dank, ze zijn gestopt.
Manu. Abha.
Ik ben jullie oudoom, maar ik kan jullie nog steeds aan.
Leg me toch niet zo in de watten. Ga door met spinnen.
Bapu, doe het alsjeblieft niet.
Wat moet ik niet doen? Mr. Jinnah ontmoeten?
Ik ben moslim en hindoe. Christen en jood.
En dat zijn jullie ook.
Als je met die vlaggen zwaait en schreeuwt...
jaag je jullie broeders angst aan.
Zo'n India wens ik niet. In godsnaam, houd ermee op.
Als u klaar bent met bidden, kunnen we terzake komen.
M'n beste Jinnah.
Jij en ik zijn broeders, geboren uit dezelfde moederschoot India.
Ik wil je angsten wegnemen.
Ik hoop op begrip van m'n vrienden...
en vraag Panditji zich terug te trekken.
Ik wil dat jij de eerste premier van India wordt...
en je kabinet formeert...
en een moslim benoemt als hoofd van ieder ministerie.
Ik en alle anderen hier aanvaarden je wensen.
Maar op straat zijn al rellen uitgebroken...
omdat hindoes vrezen dat je te veel weggeeft.
Als je dit zou doen, zou niemand de menigte kunnen bedwingen.
Aan jou de keus.
Wil je dat Pakistan en India twee aparte staten zijn...
of kies je voor een burgeroorlog?
Jinnah, Jinnah.
grens tussen India en Pakistan augustus 1947 1186
Wat je in Noakhali tot stand hebt gebracht, is een wonder.
Maar miljoenen mensen zijn in beweging en er zijn ontelbare doden.
In Calcutta lijkt het wel een burgeroorlog.
Moslims kwamen in opstand en er ontstond een bloedbad.
Nu zinnen de hindoes op wraak.
Als er geen eind aan komt, is er geen hoop voor de hindoes in Pakistan.
Oog om oog, het maakt de wereld blind.
Kunnen we geen extra troepen sturen? - Die zijn er niet.
Die zijn er niet.
In Bombay en Delhi is het al moeilijk genoeg.
Het minste nieuws veroorzaakt een nieuwe golf van waanzin.
We kunnen het nieuws tegenhouden.
Waar ga je heen? - Ik wil er niets meer over horen.
We hebben je hulp nodig. - Ik kan jullie niet helpen.
Waar ga je heen?
Naar Calcutta.
Als ik bang was te sterven stond ik hier nu niet...
en had u zich geen zorgen om me gemaakt.
Ik kan u niet beschermen in dit moslim-huis, in deze moslim-wijk.
Ik logeer bij de vriend van een vriend...
Dood aan de moslims.
Waarom logeer je bij een moslim? - Het zijn moordenaars.
Ze hebben m'n gezin vermoord. - Verlaat Calcutta.
Dood aan de moslims.
Prime Minister.
MAHATMA GANDHI VASTEN TOT DE DOOD
Waarom moet ik dit uit de krant vernemen?
Informeer Sardar Patel. Regel een vliegtuig. We vertrekken vrijdag.
Vier dagen, meneer?
Sardar, je bent dikker geworden. Je moet ook gaan vasten.
Als ik vast, sterf ik.
Als jij vast, doen ze er alles aan om je in leven te houden.
Ik ben niet eerlijk geweest. Ik had hier eerder kunnen zijn...
maar je vasten heeft geholpen.
Mensen denken nu aan dit bed en keren zich af van de gruwelijkheden.
Maar nu is het genoeg geweest.
Ik ben alleen maar wat magerder geworden.
Morgen zullen 5000 moslim... studenten van alle leeftijden...
hier in Calcutta voor vrede demonstreren.
En 5000 hindoe-studenten demonstreren met hen mee.
Daar ben ik blij om. Maar het is niet genoeg.
Bapu, je bent niet meer een van de jongsten.
Maak je om mij geen zorgen.
Ik wil niet dat alles waarvoor ik geleefd heb, verwoest wordt.
Dood aan Gandhi. - Wie waagt het zoiets te zeggen?
Dood mij dan eerst.
Waar ben je? Dood mij eerst.
Waar ben je?
Z'n pols is onregelmatig. De nieren werken niet meer goed.
Ik heb Mr. Suhrawardy meegebracht.
Hij riep de moslims op in opstand te komen.
Nu zegt hij hen naar huis terug te keren...
en de wapens neer te leggen.
Bedenk wat je kunt doen als je leeft en wat niet kan als je dood bent.
Wat wil je?
Dat het vechten ophoudt.
Dat je me ervan overtuigt...
dat het vechten nooit meer begint.
Soms, als je wanhopig bent...
en in totale duisternis doolt...
komt God om je bij te staan.
Gandhiji gaat dood...
door onze waanzin.
Leg je wraak te ruste.
Wat levert het op als er nog meer mensen doodgaan?
Heb de moed om dat te doen waarvan je weet dat het goed is.
Laat we elkaar in godsnaam als broeders omhelzen.
Dat beloven wij. We houden ermee op.
Hindoe-zwaarden. We beloven het.
Ga heen, moge God met u gaan.
Hier, eet.
Eet.
Ik ga naar de hel, maar niet met uw dood op m'n geweten.
Alleen God beslist wie er naar de hel gaat.
Ik heb een kind vermoord.
Ik heb z'n hoofd tegen de muur verbrijzeld.
Waarom?
Ze hebben m'n zoon vermoord.
M'n jongen.
De moslims hebben m'n zoon vermoord.
Ik weet een uitweg uit de hel.
Zoek een kind.
Een kind wiens vader en moeder zijn gestorven.
Een kleine jongen, ongeveer zo groot...
en voed hem op als je eigen kind.
Maar overtuig je ervan dat hij moslim is...
en voed hem als een moslim op.
Ga nu, ga.
God zegene je.
Bapu?
Er wordt niet meer gevochten, nergens meer.
Het is opgehouden. De waanzin is opgehouden.
Dom als men dat alleen doet om een oude man het leven te redden.
Nee. In iedere tempel en moskee...
hebben ze gezworen liever te sterven dan weer tegen elkaar te vechten.
Het is echt waar, bapu.
Overal.
Maulana, m'n vriend...
kan je me wat sinaasappelsap geven?
Daarna gaan wij samen wat brood eten.
Zo eet je muli.
Ik weet niet of ik wel zo herinnerd wil worden.
Hij wordt herinnerd als iemand die het lot getart heeft.
U lijkt zo net op Mickey Mouse.
Wilt u echt naar Pakistan gaan?
U bent een koppig man.
Ik wil de hindoes en moslims daar alleen bewijzen...
dat de enige duivels de duivels in ons eigen hart zijn.
En daar moet elke strijd uitgevochten worden.
Wat voor strijder bent u in die oorlog geweest?
Niet zo'n goede.
Daarom ben ik zo verdraagzaam tegenover alle andere schurken.
Sardar? Vraag Panditji te overwegen wat we net hebben besproken.
Houd op. Je bent een verleidster. - Slechts een bewonderaarster.
Er is niets gevaarlijkers, vooral voor een oude man.
Hij lijkt zo triest. - Hij denkt dat hij gefaald heeft.
Waarom? Deze laatste maanden hebben bewezen dat hij gelijk heeft.
Misschien ben ik verblind door m'n liefde voor hem, maar ik denk...
dat toen het echt nodig was...
hij de wereld een uitweg wees uit de waanzin.
Maar hij ziet dat niet. En de wereld ook niet.
Bapu is al laat voor het gebed, broeder.
Als ik wanhoop, denk ik er aan...
dat in de geschiedenis waarheid en liefde altijd hebben gezegevierd.
Er zijn tirannen geweest...
en een tijd lijken ze onoverwinnelijk.
Maar uiteindelijk komen ze altijd ten val.
Denk daaraan.
Altijd.
Ned. ondertiteling bewerkt door VeHash Marc2008 (2009), The Netherlands Gandhi.1982.720p.BluRay.x264-SiNNERS